Rechtssociologie

Vakbeschrijving Rechtssociologie
Collegejaar: 2017-2018
Studiegidsnummer: 22044426
Docent(en):
  • mw. Prof. mr. dr. M.A.H. van der Woude
  • Dr.mr. D. S. Blocq
Voertaal: Nederlands
Blackboard: Ja
EC: 5
Niveau: 200
Periode: Semester 1
  • Wel Keuzevak
  • Wel Contractonderwijs
  • Geen Exchange
  • Geen Study Abroad
  • Geen Avondonderwijs
  • Geen A-la-Carte en Aanschuifonderwijs
  • Geen Honours Class

Toegangseisen

Geen.

Beschrijving

Van het recht wordt veel verwacht binnen de samenleving. Het is er om het gedrag van mensen te reguleren en te coördineren, om bepaalde maatschappelijke doeleinden (welvaart, veiligheid, gelijkheid) te realiseren, door middel van recht kunnen conflicten beslecht worden en het recht vormt deels een weerslag van de waarden en idealen die als heersend worden beschouwd binnen de samenleving. Anders dan in juridische vakken waarin er doorgaans wordt gekeken naar de vraag “Maar hoe ziet het recht er dan uit? Wat zijn de geldende normen?” wordt er in dit vak gekeken naar de (door)werking van het recht in de samenleving, naar het recht in de maatschappelijke praktijk. Het op deze manier kijken naar recht en regels past bij de rechtssociologische discipline waarin de bestudering van law in action centraal staat.

In de cursus zullen we o.m. stilstaan bij vraagstukken rondom de sociale productie van recht en regels – waarom komen bepaalde regels tot stand en welke belangenafwegingen en beslissingen liggen daar aan ten grondslag? Daarnaast zal eveneens worden ingegaan op de sociale werking van het recht – dus wat doet het recht in de praktijk en hoe kunnen verschillen tussen de papieren werkelijkheid van regels en recht en de praktijk worden verklaard? Wat zijn mogelijk (on)bedoelde effecten van bepaalde regels en wetgeving? In het vinden van antwoorden op deze vragen staat een empirische – sociaalwetenschappelijke – bestudering van het recht centraal.

Wij zullen aansluiten bij diverse rechtsgebieden, maar de nadruk leggen op het strafrecht en het bestuursrecht.

Leerdoelen

Na afronding van het vak heeft u de volgende kwalificaties verworven:

  • U kunt criminologische en juridische thema’s interpreteren vanuit een rechtssociologisch perspectief. Hierbij kunt u aangeven wat de meerwaarde van de rechtssociologie is ten opzichte van een louter juridisch of een criminologisch perspectief.
  • U kunt de relatie tussen het recht en de samenleving vanuit een rechtssociologisch perspectief onderbouwen:
  1. Enerzijds kunt u duidelijk maken waarom recht verandert op basis van ontwikkelingen in de samenleving. Hierbij bent u in staat om de relatie met de praktijk te leggen en aan de hand van een voorbeeld uit te leggen op welke manier de sociale productie van recht plaatsvindt.
  2. Anderzijds kunt u duidelijk maken hoe ontwikkelingen in het recht de samenleving beïnvloeden. Hierbij bent u in staat om de relatie met de praktijk te leggen en aan de hand van een voorbeeld uit te leggen wat de sociale werking van recht inhoudt.
  • U heeft inzicht in verschillende rechtssociologische theorieën die betrekking hebben op thema’s als:
  1. Veranderende verwachtingen ten aanzien van het recht
  2. Regelnaleving en vertrouwen in het recht
  3. (Alternatieve) geschillenbeslechting
  4. Uitvoeringspraktijken en discretionaire ruimte
  5. De advocatuur en toegang tot het recht
  6. Rechtspluralisme
  • Deze theorieën kunt u niet alleen kunt herkennen en benoemen maar kunt u eveneens samenvatten en toepassen op concrete cases.

Rooster

Beschikbaar via de website.

Onderwijsvorm

Hoorcolleges

  • Aantal à 2 uur: 6
  • Docent: Prof. mr. dr. M.A.H. van der Woude
  • Vereiste voorbereiding door studenten: de verplichte literatuur dient grondig te zijn bestudeerd voorafgaande aan de bijeenkomsten.

Werkgroepen

  • Aantal à 2 uur: 6
  • Namen docent: Dr. mr. D.S. Blocq
  • Vereiste voorbereiding door studenten: schriftelijk bewijs dat zij de werkgroep-opdracht hebben voorbereid (meenemen naar de werkgroep), zodat zij goed zijn voorbereid op de interactieve discussie in werkgroep verband. Niet meebrengen staat gelijk aan afwezigheid.

Toetsing

Toetsvorm(en)

  • Tentamen met essayvragen (100% van het eindcijfer): 3 uur

Regeling herkansen voldoendes
Op dit vak is de regeling herkansen voldoendes van toepassing (artikel 4.1.8.1 e.v. OER) voor zover dit vak onderdeel uitmaakt van het verplicht curriculum van de opleiding (d.w.z. geen vrije keuzevak). Studenten die bij de eerste kans een voldoende eindcijfer hebben behaald, kunnen onder bepaalde voorwaarden het schriftelijke (eind)tentamen opnieuw afleggen. Raadpleeg hiervoor het OIC.

Examenstof
Tot de examenstof behoort de verplichte literatuur, het werkboek en hetgeen behandeld is tijdens hoorcollege, werkgroep en tijdens eventuele andere onderwijsvormen.

Blackboard

Bij dit vak wordt gebruik gemaakt van Blackboard.

Literatuur

Verplicht studiemateriaal

Literatuur:
Het handboek “Recht van Onderop: Antwoorden uit de Rechtssociologie” van Marc Hertogh en Heleen Weijers (Ars Aequi laatste druk) en aanvullende (inter)nationale artikelen. Deze laatste zullen via Blackboard bekend worden gemaakt. Gezien copy-right afspraken kan het voorkomen dat studenten de stukken zelf zullen moeten op zoeken in de (online) bibliotheek.

Werkboek:
Het werkboek is geïntegreerd in Blackboard.

Aanmelden

De aanmelding verloopt via uSis.

Contact

  • Vakcoördinator: Dr. mr. D.S. Blocq
  • Werkadres: Steenschuur 25
  • Bereikbaarheid: op afspraak via het secretariaat en tijdens de nog nader bekend te maken spreekuren.
  • Telefoon secretariaat: 071 – 527 7260
  • E-mail: vollenhoven@law.leidenuniv.nl

Instituut/afdeling

  • Van Vollenhoven Instituut
  • Kamernummer secretariaat: B.3.13
  • Openingstijden: van 09.00 – 12.30 uur
  • Telefoon secretariaat: 071 – 527 7260
  • E-mail: vollenhoven@law.leidenuniv.nl

Contractonderwijs

Belangstellenden die deze cursus in het kader van contractonderwijs willen volgen (met tentamen), kunnen meer informatie vinden over kosten, inschrijving, voorwaarden, etc. op de website van Juridisch PAO. Let op dat er wel voldaan moet worden aan de toegangseisen.

Talen