Boek- en tekstcultuur

Vakbeschrijving Boek- en tekstcultuur
Collegejaar: 2018-2019
Studiegidsnummer: 5582VBTC
Docent(en):
  • Prof.dr. W. van Anrooij (coördinator)
  • Prof.dr. Y. van Dijk
  • Dr. R.A.M. Honings
  • Dr. O. van Marion
  • Prof.dr. A.H. van der Weel
Voertaal: Nederlands
Blackboard: Ja
EC: 5
Niveau: 200
Periode: Semester 2, Blok III, IV
  • Wel Keuzevak
  • Wel Contractonderwijs
  • Wel Exchange
  • Wel Study Abroad
  • Geen Avondonderwijs
  • Wel A-la-Carte en Aanschuifonderwijs
  • Geen Honours Class

Toegangseisen

Geen

Beschrijving

We hebben onze mond vol over ‘nieuwe media’, maar we vergeten weleens dat het handschrift ooit ook een nieuw medium was. En het gedrukte boek ook. Voor die media geldt hetzelfde als nu voor de Ipad: ze hadden invloed op de vorm en distributie van teksten, maar ook op de inhoud en receptie. In de cursus Boek- en tekstcultuur maken studenten kennis met verschillende facetten van de boekwetenschap, mede in samenhang met begrippen en verschijnselen uit de literatuurgeschiedenis en mediatheorie. Uitgangspunt vormt de boek- en tekstcultuur in de Nederlanden gedurende ongeveer duizend jaar, vanaf de periode van het handgeschreven boek (twaalfde eeuw) tot aan het tijdperk van de nieuwe media (eenentwintigste eeuw). Daarbij wordt bijzondere aandacht besteed aan mediale ‘scharnierpunten’: handschriften worden in de vijftiende eeuw overvleugeld door het gedrukte boek, dat in onze tijd wordt ingehaald door de digitale tekstcultuur. In deze cursus worden de materiële kant van literatuur en mediarevoluties verduidelijkt en de functionaliteit van boeken en teksten inzichtelijk gemaakt. Naast het hoorcollege zijn er (niet-wekelijkse) werkcolleges, waarin studenten in de Bijzondere Collecties van de Leidse Universiteitsbibliotheek kennismaken met handschriften en oude drukken; ook is er een werkcollege waarin de materialiteit van digitale bronnen centraal staat. Het gaat in totaal om drie werkcolleges. Bij het college hoort een excursie naar de in de zeventiende eeuw gestichte Bibliotheca Thysiana.

Leerdoelen

Na afloop van dit college kun je:

  • De geschiedenis van het Nederlandse boek vanaf de twaalfde eeuw tot en met de huidige tijd reproduceren.
  • Reflecteren op de materiële aspecten van primaire bronnen – handschriften, (oude) drukken en digitale bronnen – en op aspecten van productie, distributie en receptie van boeken en teksten.
  • Verbanden leggen tussen boekwetenschap en literatuurgeschiedenis.

Rooster

Rooster BA 2 - semester 2

Onderwijsvorm

  • Hoorcollege (1 uur per week, gedurende 13 weken), inclusief excursie
  • Werkcollege (3 × 2 uur, verspreid over de cursus)

Studielast

Totale studielast 5 EC x 28 uur = 140 uur.

  • Bijwonen college: 1 uur hc per week x 12 weken = 12 uur; 2 uur wc per week x 3 weken = 6 uur; 1 uur excursie = 19 uur totaal;
  • Bestuderen literatuur: 71 uur voor het bestuderen van primaire en secundaire literatuur, waarvan 36 uur ná week 13;
  • Maken opdrachten : 3 x 11 uur = 33 uur voor drie schriftelijke opdrachten gekoppeld aan de werkcolleges;
  • Voorbereiding voor toetsing: 15 uur;
  • Toetsing: 2 uur.

Toetsing

  • De stof van het hoorcollege en de opgegeven literatuur wordt getoetst met een schriftelijk tentamen met open vragen (70%).
  • De drie werkcolleges monden elk uit in een schriftelijke opdracht (30%).

Herkansing

  • Het schriftelijke tentamen moet worden herkanst als het cijfer lager is dan een 5,5.
  • De drie schriftelijke opdrachten kunnen niet worden overgemaakt.

Als het eindcijfer van de cursus na de herkansing nog altijd onvoldoende is, moet in het daaropvolgende jaar het nieuwe college Media en maatschappij (Media 2) worden gevolgd.

Weging

Zie hierboven. Het eindcijfer komt tot stand door de bepaling van het gewogen gemiddelde op basis van beide deelcijfers, waarbij het cijfer voor het schriftelijk tentamen niet lager mag zijn dan een 5,5.

Nabespreking tentamen

Nadat de cijfers bekend zijn gemaakt, wordt het tentamen ter inzage gelegd. De coördinator is beschikbaar voor eventuele vragen.

Blackboard

Blackboardwordt gebruikt voor:
het op de hoogte houden van studenten van lopende zaken en het verstrekken van specifieke informatie over (onderdelen van) de cursus.

Literatuur

  • Yra van Dijk, ‘Medium’, in: Jan Rock, Gaston Franssen en Femke Essink (red.), Literatuur in de wereld. Handboek moderne letterkunde. Nijmegen: Vantilt, 2013, p. 195-223.
  • Anthony Grafton, ‘Codex in Crisis. The Book Dematerializes’, in: idem, Worlds made by Words. Scholarship and Community in the Modern West. Cambridge, MA en London: Harvard University Press, 2009, pp. 288-324.
  • Handboek Bibliopolis. Overzicht van de geschiedenis van het gedrukte boek in Nederland
  • De overige literatuur wordt opgegeven aan het begin van het college.

Voorafgaand aan het college hoeft geen literatuur te worden bestudeerd.

Aanmelden

  • Voor reguliere hogerejaars bachelor- en masterstudenten geldt dat zij verplicht zijn zich tijdig in te schrijven via uSis voor de hoorcolleges en de werkgroepen.
  • Voor alle andere studenten geldt dat de inschrijving verloopt via de studiecoördinator

Algemene informatie over uSis vind je op de website

Aanmelding voor A la carte en contractonderwijs

Informatie voor belangstellenden die deze cursus in het kader van Studeren à la carte willen volgen (zonder tentamen), oa. over kosten, inschrijving en voorwaarden.

Informatie voor belangstellenden die deze cursus in het kader van Contractonderwijs willen volgen (met tentamen), o.a. over kosten, inschrijving en voorwaarden.

Contact

Voor inhoudelijk vragen omtrent deze cursus kun je contact opnemen met Prof.dr. W. van Anrooij

Voor praktische vragen kun je je wenden tot het secretariaat van de Opleiding Nederlandse Taal en Cultuur/Neerlandistiek. Dit valt onder de Onderwijsadministratie P.N. van Eyckhof 4, kamer 101A. Tel. 071 5272 2144. Het e-mail adres is: osz-oa-eyckhof@hum.leidenuniv.nl.

Opmerkingen

Deze cursus kan gevolgd worden als onderdeel van de minor De Middeleeuwen en Vroegmoderne Tijd.

Talen