Kritische theorie

Vakbeschrijving Kritische theorie
Collegejaar: 2018-2019
Studiegidsnummer: 5013KCE6
Docent(en):
  • Dr. R. Uljée
Voertaal: Nederlands
Blackboard: Ja
EC: 10
Niveau: 400
Periode: Semester 1, Blok I, II
Onderwijstijd in uren
(excl. zelfstudie):
39:00 uur
  • Geen Keuzevak
  • Geen Contractonderwijs
  • Geen Exchange
  • Geen Study Abroad
  • Geen Avondonderwijs
  • Geen A-la-Carte en Aanschuifonderwijs
  • Geen Honours Class

Toegangseisen

Deze cursus is uitsluitend toegankelijk voor bachelorstudenten Filosofie die de propedeuse hebben behaald, en ten minste 10 EC van de verplichte onderdelen uit het tweede jaar, waaronder:

  • Philosophy of Mind

Beschrijving

De ambitie van Karl Marx om de filosofie in dienst te stellen van de transformatie van de wereld echoot nog steeds door in de filosofische school en traditie van de Kritische Theorie. Tijdens deze cursus zullen we deze ambitie en de ontwikkeling van deze Kritische Theorie bestuderen. We vangen aan met het lezen van Horkheimer en Adorno’s Dialektik der Aufklärung om via Marcuse, Foucault, Habermas uit te komen bij de hedendaagse denkers Butler en Fraser.

De centrale vraag van deze cursus behelst de notie van subjectiviteit. Is subjectiviteit sociaal geconstrueerd? Zo ja, wat zeggen politieke, economische, culturele omstandigheden over onszelf? Wat is macht? Wat zijn de ‘duistere kanten’ van Verlichtingsdenken? Is het mogelijk om vrij te zijn in een onvrije wereld?

Sleutelconcepten zoals reificatie, emancipatie en vervreemding worden bediscussieerd en bevraagd. Een essentieel onderdeel van ons onderzoek bestaat uit het vergelijken en contrasteren van de verschillende benaderingen van de vroege denkers van de Frankfurter Schule en hun latere tegenhangers.

Leerdoelen

Doelstelling

Deze cursus beoogt een diepgaande studie van de ideeën, (historische) ontwikkeling en transformatie van Kritische Theorie en de implicaties hiervan voor het nadenken over subjectiviteit in relatie tot politieke en sociale verhoudingen. Van de studenten wordt verwacht dat zij kennis nemen van de werken van een aantal belangrijke auteurs binnen deze traditie en in staat zijn om de standpunten en claims van deze traditie zowel mondeling als schriftelijk te kunnen verwoorden en bekritiseren.

Eindtermen

De student die de cursus succesvol heeft afgerond heeft kennis van:

  • de claims en opvattingen van fundamentele denkers in de traditie van de Kritische Filosofie;
  • de relaties tussen deze auteurs en hun situering in een bredere filosofische en maatschappelijke context.

De student die de cursus succesvol heeft afgerond is in staat om :

  • zowel mondeling als schriftelijk een kritisch en beargumenteerd oordeel te formuleren over de verschillende posities binnen of ten aanzien van Kritische Theorie;
  • een heldere, relevante en originele onderzoeksvraag te formuleren en uit te werken met betrekking tot het onderwerp.

Rooster

Zie Rooster BA Filosofie 2018-2019

  • Filosofie, BA3 – BA Plus-traject of Standaardtraject

Onderwijsvorm

  • Werkcollege

Voor deze cursus geldt een aanwezigheidsplicht.

Studielast

Totale studielast 10 EC x 28 uur = 280 uur

  • Bijwonen colleges (13 × 3 uur): 39 uur
  • Bestuderen literatuur: 80 uur
  • Schrijven midterm paper: 22 uur
  • Schrijven paper (inclusief onderzoek): 139 uur

Toetsing

Toetsing

  • Midterm paper (35%)
  • Eindpaper (65%)

Voldoende aanwezigheid bij colleges is een voorwaarde voor deelname aan de tentamens.

Weging

Het eindcijfer voor de cursus is het resultaat van het gewogen gemiddelde van de twee deeltoetsen.

Herkansing

Herkansingen voor de afzonderlijke deeltentamens worden niet aangeboden. De herkansing bestaat uit één toets die de volledige leerstof beslaat, in de vorm van een paper. Het cijfer voor deze herkansing vervangt alle eerder behaalde deelcijfers en bepaalt 100% van het eindcijfer.

Voldoende aanwezigheid bij colleges is een voorwaarde voor deelname aan de herkansing.
Studenten die de eerste tentamengelegenheid met een voldoende hebben afgesloten kunnen niet deelnemen aan de herkansing.

Nabespreking tentamen

Uiterlijk bij het bekendmaken van de uitslag van het tentamen wordt aangegeven op welke wijze en op welk tijdstip de nabespreking van het tentamen plaatsvindt. Er wordt in ieder geval een nabespreking georganiseerd indien een student hiertoe verzoekt binnen 30 dagen na bekendmaking van de uitslag.

Blackboard

Blackboard wordt gebruikt voor:

  • communicatie;
  • het beschikbaar stellen van cursusinformatie;
  • het beschikbaar stellen van literatuur.

Literatuur

Gaarne aanschaffen:

  • M. Horkheimer en T.W. Adorno’s, Dialektik der Aufklärung (of de Engelse vertaling).

Overige verplichte literatuur wordt beschikbaar gesteld op Blackboard en omvat onder andere passages uit:

  • Adorno, Wozu noch Philosophie (1963).
  • Marcuse, One-Dimensional Man (1964).
  • Foucault, Surveiller et punir (1975).
  • Foucault, Histoire de la sexualité (1976).
  • Foucault, ‘L’éthique du souci de soi comme pratique de la liberté’ (1981).
  • Habermas, Der philosophische Diskurs der Moderne (1985).
  • Butler, Gender Trouble (1990),

Van de Duitse en Franse teksten zullen eveneens Engelse vertalingen beschikbaar worden gesteld.

Aanmelden

Inschrijven via uSis is verplicht.

Algemene informatie over uSis vind je op de website

Studenten wordt geadviseerd voor de registratie in uSis het studieactiviteitsnummer te gebruiken. Zie het college- en tentamenrooster onder de kolom "Act.nr".

Aanmelden Studeren à la carte en Contractonderwijs

Niet van toepassing.

Contact

Dr. R. Uljée

Opmerkingen

Niet van toepassing.

Talen