Wijsbegeerte: Standaardtraject, 2016-2017

Het onderwijs in de eerste drie semesters van de bacheloropleiding Wijsbegeerte wordt aangeboden in twee trajecten: het BA Plus-traject en het standaardtraject.

Het BA Plus-traject is bedoeld voor voltijdstudenten die uitsluitend wijsbegeerte studeren. Het onderwijs in dit traject wordt gekenmerkt door een intensieve en begeleide training in extra tutorials. Het standaardtraject is gericht op alle studenten die de studie wijsbegeerte combineren met een andere activiteit en daardoor minder ruimte hebben voor een dergelijk intensief programma. Het standaardtraject is dus bedoeld voor deeltijdstudenten, dubbelstudenten, contractstudenten en studenten die cursussen wijsbegeerte volgen in het kader van de pre-master, een minor, of een keuzepakket. Dubbelstudenten kunnen alleen toegang krijgen tot het BA Plus-traject als zij deelnemen aan alle onderdelen van dit traject.

Voor een beschrijving van de verschillende onderdelen en de eindtermen van het bachelorprogramma zie: Meer info.

Eerste jaar

Alle onderdelen van de propedeuse zijn verplicht.

Tweede jaar

In het tweede jaar volgen studenten in het eerste semester vier verplichte cursussen en het onderdeel Academische steuntaal (één van de aangeboden cursussen naar keuze).
In het tweede semester jaar volgen zij de verplichte module Classical Readings.

Het resterende gedeelte van het tweede jaar (30 EC) is vrijgeroosterd voor de keuzeruimte. De keuzeruimte kan ook worden doorgeschoven naar het derde jaar (bijvoorbeeld als een minor wordt gekozen die over twee semester is verspreid). In dat geval volgen studenten in het tweede semester van het tweede jaar alvast BA3-cursussen.

Derde jaar

In het derde jaar wordt een keuze gemaakt voor één van de vier afstudeerrichtingen of specialisaties. Studenten kiezen vijf thematische cursussen van elk 10 EC uit een jaarlijks wisselend aanbod, drie cursussen in het eerste semester en twee cursussen in het tweede semester. Ten minste twee van deze vijf cursussen behoren tot de gekozen specialisatie. De keuze van de andere drie cursussen is vrij, maar ten minste één van deze drie cursussen moet buiten de gekozen specialisatie vallen. Ook het onderwerp van het BA-eindwerkstuk behoort tot de gekozen specialisatie.

In het tweede semester schrijft de student het BA-eindwerkstuk en volgt het verplichte scriptieseminar.

Let op: het is niet mogelijk MA-cursussen te volgen voordat het bachelordiploma is behaald.

Meer info

Eindtermen van de opleiding
Regeling Bindend Studieadvies
Inschrijvingsvormen
Het studieprogramma
BA-eindwerkstuk en afstudeereisen
Aansluitende masterprogramma’s
Compensatieregeling

Eindtermen van de opleiding

Afgestudeerden van de opleiding hebben de onderstaande eindkwalificaties bereikt:

1. Met betrekking tot kennis en inzicht

De afgestudeerde van de bacheloropleiding Wijsbegeerte beschikt over:

  • kennis van en inzicht in de historische ontwikkeling van de wijsbegeerte, in het bijzonder ook in relatie tot de ontwikkeling van de verschillende vakwetenschappen;
  • kennis van en inzicht in de maatschappelijke en culturele betekenis van de wijsbegeerte;
  • kennis van en inzicht in de voornaamste klassieke onderdelen van de wijsbegeerte, hun problemen, hun methoden en hun kernbegrippen.

2. Met betrekking tot vaardigheden en attitudes

De afgestudeerde Bachelor Wijsbegeerte is in staat om:

  • zelfstandig wijsgerige literatuur te verzamelen rond een bepaald onderwerp of thema met behulp van traditionele en moderne (ICT-)technieken en deze literatuur te selecteren op relevantie en kwaliteit;
  • zelfstandig wijsgerige teksten te bestuderen en te analyseren in termen van argumenten en conclusies en deze te beoordelen op hun argumentatieve kwaliteiten;
  • zelfstandig een wijsgerige, goed afgebakende onderzoeksvraag te formuleren, deze te plaatsen in een wijsgerige context en te onderbouwen met argumenten;
  • op zakelijke, constructieve wijze kritiek te formuleren op wijsgerige standpunten van anderen en kritiek te verwerken op eigen standpunten;
  • een heldere schriftelijke samenvatting te geven van een wijsgerige tekst en eigen wijsgerige overwegingen, argumentatie en conclusies naar aanleiding van een onderzoeksvraag vast te leggen in een goed opgebouwd en voor een beoogde doelgroep toegankelijk verslag;
  • onder supervisie een werkplan voor het eindwerkstuk op te stellen en uit te voeren;
  • een helder opgebouwd, goed te volgen wijsgerig betoog te houden in de vorm van een referaat of lezing, desgewenst ondersteund door digitale presentatietechnieken;
  • op zakelijke, constructieve wijze deel te nemen en leiding te geven aan een academische discussie;
  • zich in begrijpelijk Engels uit te drukken in woord en geschrift tegenover een academisch (lezers)publiek (‘taalbeheersing academisch Engels’) dan wel primaire filosofische bronnen in een of meer andere talen dan het Nederlands of Engels te lezen (‘academische steuntaal’);

Daarnaast beschikt de afgestudeerde over filosofische sensibiliteit o.a. tot uitdrukking komend in het vermogen tot het stellen van filosofisch vruchtbare vragen.

Voor de opleiding gelden de volgende niveau-eisen:

1. Met betrekking tot kennis en inzicht

  • de afgestudeerden beschikken over kennis en inzicht op het gebied van de wijsbegeerte, die het niveau van het voortgezet onderwijs verregaand overtreffen;
  • de afgestudeerden hebben kennis genomen van recente ontwikkelingen in het vakgebied.

2. Met betrekking tot het toepassen van kennis en inzicht

  • de afgestudeerden hebben in het BA-eindwerkstuk (10 EC) aangetoond hun verworven kennis en inzicht toe te kunnen passen bij de analyse van problemen op het vakgebied, bij een kritische beoordeling van voorgestelde oplossingen voor die problemen en bij het formuleren van lijnen van verder onderzoek ter zake.

3. Met betrekking tot oordeelsvorming

  • de afgestudeerden hebben in de onderwijseenheden van niveau 400 niet alleen overzichten gegeven van de bestaande literatuur over een bepaald onderwerp, maar hebben ook eigen standpunten bepaald en deze met argumenten onderbouwd in overeenstemming met de normen van de gekozen stijl van filosoferen.

4. Met betrekking tot communicatie

  • getraind door het geven van referaten zijn de afgestudeerden in staat informatie en ideeën op heldere wijze aan een breder publiek over te brengen.
  • door de onderwijseenheden voor Academic English (5 EC) en door andere vaardighedentrainingen zijn de communicatievaardigheden van de afgestudeerden verder ontwikkeld.

5. Met betrekking tot leervaardigheden

  • de toenemende mate van zelfstandigheid in de studie stelt de afgestudeerden in staat om een vervolgopleiding met een hoger niveau van autonomie met succes af te ronden.

Voorts leidt elke Leidse opleiding in de geesteswetenschappen op tot facultair geformuleerde:

Algemene academische vaardigheden

De afgestudeerde Bachelor kan:

I. Elementaire onderzoeksvaardigheden, waaronder heuristische vaardigheden

  • vakwetenschappelijke literatuur verzamelen en selecteren met behulp van traditionele en digitale methoden en technieken;
  • deze analyseren en beoordelen op kwaliteit en betrouwbaarheid;
  • op basis hiervan een goed afgebakende probleemstelling formuleren;
  • onder begeleiding een onderzoek van beperkte omvang opzetten en uitvoeren met inachtneming van de voor het vakgebied relevante traditionele en digitale methoden en technieken;
  • op basis daarvan een beargumenteerde conclusie formuleren;
  • ook buiten zijn eigen vakgebied gebruik maken van zijn verworven onderzoeksvaardigheden.

II Schriftelijke presentatievaardigheden

  1. onderzoeksresultaten helder en beargumenteerd uiteenzetten en


    1. een antwoord formuleren op vragen betreffende (een onderwerp in) het vakgebied
  • in de vorm van een heldere en goed opgebouwde schriftelijke presentatie;
  • overeenkomend met de criteria die het vakgebied daaraan stelt;
  • met gebruikmaking van relevante illustratie- of multimediale technieken;
  • gericht op een specifieke doelgroep.

III Mondelinge presentatievaardigheden

  1. onderzoeksresultaten helder en beargumenteerd uiteenzetten;


    1. een antwoord formuleren op vragen betreffende die (een onderwerp in) het vakgebied
  • in de vorm van een heldere en goed opgebouwde mondelinge presentatie;
  • overeenkomend met de criteria die het vakgebied daaraan stelt;
  • met gebruikmaking van moderne presentatietechnieken;
  • gericht op een specifieke doelgroep;


    1. actief deelnemen aan een vakinhoudelijke discussie.

IV Samenwerkingsvaardigheden

  • sociaal-communicatief optreden in samenwerkingssituaties;
  • constructieve kritiek geven en ontvangen en gegronde kritiek verwerken tot een herziening van het eigen standpunt;
  • zich houden aan overeengekomen planningen en prioriteringen.

  • sociaal en communicatief optreden in samenwerkingssituaties;

  • op constructieve wijze aan medestudenten feedback geven en van medestudenten feedback ontvangen en gegronde kritiek verwerken tot een herziening van het eigen standpunt of de eigen argumentatie;
  • aanwijzingen en kritiek van begeleiders goed verwerken, en in nieuwe situaties met eerder gegeven aanwijzingen en kritiek rekening houden;
  • een realistische planning kunnen maken en zich houden aan overeengekomen planningen en prioritering.

Regeling Bindend Studieadvies (BSA)

De opleiding (zowel voltijd als deeltijd) kent een Bindend Studieadvies. Voor de BA Wijsbegeerte zijn in het kader van de BSA-regeling geen aanvullende eisen van toepassing.

Inschrijvingsvormen

Wijsbegeerte wordt gestudeerd door voltijdstudenten die alleen wijsbegeerte studeren, en door studenten die de studie wijsbegeerte, voltijds dan wel deeltijds, combineren met een andere opleiding of met een baan. Om beide groepen optimaal van dienst te zijn worden de eerste drie semesters van de bacheloropleiding Wijsbegeerte aangeboden in twee trajecten: het BA Plus-traject en het Standaardtraject. Na het verplichte programma van de eerste drie semesters vervalt het onderscheid tussen de twee trajecten.

Voltijd en deeltijd

De bacheloropleiding Wijsbegeerte wordt zowel voltijds als in deeltijd verzorgd. Deeltijdstudenten volgen de opleiding per definitie in het standaardtraject. Voor meer informatie over de deeltijdopleiding,
zie BA Wijsbegeerte: deeltijd

BA Plus-traject

Het BA Plus-traject is bedoeld voor voltijdstudenten die uitsluitend wijsbegeerte studeren. Het onderwijs in dit traject wordt gekenmerkt door een intensieve en begeleide training in de vaardigheden die een student wijsbegeerte zich zal moeten eigen maken. Die extra trainingen worden tutorials genoemd. Deze tutorials worden niet gebruikt voor extra informatieoverdracht, maar voor het kritisch leren lezen van moeilijke teksten (ook in het Duits en eventueel in het Frans), het leren analyseren van argumentaties, het zelf helder en precies leren argumenteren, schrijven en presenteren, en met name ook voor het met medestudenten werkelijk binnendringen in de filosofie door het voeren van filosofische discussies, het organiseren van relevante excursies, lezingen, films, etc.

Studenten in het BA Plus-traject die na het eerste jaar van inschrijving niet alle propedeusecursussen hebben behaald, volgen in het tweede jaar de nog niet behaalde propedeusecursussen in het Standaardtraject. De verplichte cursussen van het tweede jaar volgen zij wel in het BA Plus-traject.

Standaardtraject

Het Standaardtraject is gericht op alle studenten die de studie wijsbegeerte combineren met een andere activiteit en daardoor minder ruimte hebben voor een dergelijk intensief programma. Het Standaardtraject is dus bedoeld voor deeltijdstudenten, studenten die twee opleidingen combineren, contractstudenten en studenten die cursussen wijsbegeerte volgen in het kader van de pre-master, een minor of een keuzepakket. Doordat de helft van het onderwijs voor hen in de vroege avonduren wordt verzorgd, kunnen zij de opleiding beter inpassen in hun overige activiteiten. Dubbelstudenten die bereid zijn het volledige onderwijs binnen het BA Plus-traject te volgen worden tot dit traject toegelaten.

Overigens valt de helft van de cursussen van het standaardtraject samen met cursussen van het BA Plus-traject. Deze cursussen worden overdag verzorgd. De andere helft van de cursussen van het standaardtraject wordt aangeboden in de avonduren. Het cluster cursussen dat overdag dan wel ’s avonds wordt aangeboden alterneert jaarlijks. Met andere woorden: een cursus in het standaardtraject die in een bepaald jaar overdag wordt aangeboden zal in het daaropvolgende jaar in de avonduren worden geprogrammeerd.

Het studieprogramma

Eerste jaar (propedeuse)

De eerste helft van de bacheloropleiding Wijsbegeerte (semester 1-3) biedt een brede oriëntatie in de westerse academische filosofie. De westerse traditie wordt daarbij ook vergeleken met andere, niet-westerse denkwijzen (vergelijkende filosofie). In deze fase krijgen studenten een overzicht van de geschiedenis van de wijsbegeerte en van de systematische vakken als ethiek, logica, metafysica en cultuurfilosofie. Tijdens deze inhoudelijke cursussen oefenen zij zich tevens in academische vaardigheden als analyseren, argumenteren, helder schrijven en dergelijke. Naast deze cursussen volgen de studenten ook enkele modules Klassieke teksten (of Classical Readings), waarin aan de hand van een klassieke tekst uit de geschiedenis van de filosofie wordt geleerd hoe je met dergelijke teksten omgaat, welke hulpmiddelen er beschikbaar zijn om ze te interpreteren en hoe daarover op een acceptabele manier te rapporteren.

Het eerste studiejaar, de propedeuse, bestaat geheel uit verplichte onderdelen. In het eerste jaar volgen studenten elf vakcursussen en één module Klassieke teksten. Studenten in het BA Plus-traject volgen bovendien het Onderzoeksseminar, waarin zij kennismaken met het onderzoek zoals dat aan het Instituut voor Wijsbegeerte wordt verricht.

Tweede jaar

De eerste helft van het tweede bachelorjaar Wijsbegeerte vormt een voortzetting en verdieping van het inleidende programma van de propedeuse. Studenten volgen nog eens vier verplichte filosofische vakken, een tweede module Klassieke teksten en het onderdeel Academische steuntaal. Voor dit laatste onderdeel kunnen studenten een keuze maken tussen Academic English of Filosofisch Duits. Het tweede semester van het tweede jaar biedt studenten de gelegenheid om in de keuzeruimte hun intellectuele horizon te verbreden.

Derde jaar

Het derde jaar van de bacheloropleiding wordt gekenmerkt door meer verdieping en meer keuzevrijheid. Studenten maken een keuze voor één van de volgende vier specialisaties: Geschiedenis van de filosofie, Theoretische filosofie, Filosofie van mens, techniek en cultuur, of Ethiek en Politieke filosofie.

In het derde jaar worden 50 EC besteed aan wijsgerige cursussen. Studenten volgen vijf thematische cursussen van elk 10 EC uit een jaarlijks wisselend aanbod, drie in het eerste semester en twee in het tweede semester. Ten minste twee van deze vijf cursussen worden gevolgd binnen de gekozen specialisatie. De keuze van de andere drie cursussen is vrij, maar ten minste één van deze drie cursussen moet worden gekozen uit het aanbod van een andere specialisatie. In bijzondere gevallen kan met instemming van de scriptiebegeleider en met toestemming van de examencommissie één cursus binnen de gekozen specialisatie worden vervangen door een literatuurstudie op het terrein van het BA-eindwerkstuk ter grootte van 10 EC.

Het derde jaar wordt afgesloten met een BA-eindwerkstuk van 10 EC en niveau 400 (zie onder: BA-eindwerkstuk en en afstudeereisen). In dit laatste semester volgen studenten tevens het verplichte scriptieseminar.

De keuzeruimte

In het tweede semester van het tweede jaar van de bacheloropleiding Wijsbegeerte biedt het studieprogramma een keuzeruimte van 30 EC. Het is ook mogelijk – en soms zelfs noodzakelijk – de keuzeruimte in zijn geheel door te schuiven naar het derde jaar, of gedeeltelijk in het tweede en gedeeltelijk in het derde jaar te plannen. In dat geval kunnen studenten in het tweede semester van het tweede jaar alvast BA3-cursussen volgen.

De keuzeruimte van 30 EC kan worden ingevuld met een individueel (zelf samengesteld) keuzepakket. In het pakket mogen zowel niet-wijsgerige als wijsgerige keuzevakken worden opgenomen, maar de opleiding stimuleert haar studenten de keuzeruimte te gebruiken voor niet-filosofische onderdelen. De keuzeruimte kan ook worden ingevuld met een vastgestelde minor (zie ook minorensite ). Daarnaast kunnen studenten de keuzeruimte gebruiken voor een academische stage, of een studieverblijf in het buitenland.

Een individueel keuzepakket moet altijd vooraf ter goedkeuring worden voorgelegd aan de examencommissie. De examencommissie beoordeelt of het voorgestelde pakket voldoende samenhang en niveau-opbouw heeft. Ten minste één van de cursussen van het keuzepakket moet niveau 300 hebben. Ook een stageplan of het beoogde studieprogramma aan een buitenlandse universiteit moet vooraf worden goedgekeurd door de examencommissie. Een minor hoeft niet ter goedkeuring worden voorgelegd aan de examencommissie.

Zie de centrale informatiepagina over de keuzeruimte.

BA-eindwerkstuk en afstudeereisen

Zie hieronder.

Afstudeerrichtingen

De bacheloropleiding Wijsbegeerte heeft de volgende afstudeerrichtingen:

  • Geschiedenis van de filosofie
  • Theoretische filosofie
  • Ethiek en Politieke filosofie
  • Filosofie van mens, techniek en cultuur

Om te kunnen afstuderen in de gekozen richting dienen ten minste twee van de vijf door de student afgeronde BA3-cursussen (niveau 300-400) te behoren tot de betreffende afstudeerrichting, evenals het onderwerp van het BA-eindwerkstuk.

BA-eindwerkstuk en afstudeereisen

Om te kunnen afstuderen dienen studenten de propedeuse en alle onderdelen van het tweede en derde jaar te hebben behaald. De bacheloropleiding wordt afgesloten met een BA-eindwerkstuk. In het werkstuk laat een student zien dat hij of zij in staat is zelfstandig een kritische beschrijving te geven van de state of the art met betrekking tot een filosofisch probleem op het terrein van de gekozen specialisatie.

Eindtermen

Uit het eindwerkstuk moet blijken dat de student voldoet aan de eindtermen die voor deze opleiding zijn vastgesteld voor zowel kennis als vaardigheden. Meer concreet moet uit het werkstuk en uit de werkwijze die tot dat werkstuk heeft geleid blijken dat de student in staat is om:

  • onder supervisie een werkplan te ontwikkelen, uit te voeren en te evalueren;
  • vakwetenschappelijke literatuur te selecteren en te verzamelen;
  • de in de opleiding verworven kennis en inzichten toe te passen bij het oplossen van problemen binnen het vakgebied;
  • zelfstandig een eigen standpunt te bepalen in een actuele filosofische discussie;
  • onderzoeksresultaten ordelijk, helder, toegankelijk en met argumenten omkleed in een schriftelijk verslag vast te leggen.

Afstudeerfase

De afstudeerfase start uiterlijk op het moment dat de student 150 EC van het bachelorprogramma heeft afgerond en niet eerder dan het moment waarop de student 120 EC van het bachelorprogramma heeft afgerond en ten minste één cursus uit het gekozen specialisatie succesvol heeft afgesloten. De mentor van de student ziet er op toe dat de afstudeerfase binnen deze grenzen start. In het BA-eindwerkstuk wordt in principe een onderwerp uitgewerkt uit één van de BA3-cursussen die de student heeft gevolgd. Een student die 150 EC van het bachelorprogramma heeft afgelegd en die geen onderwerp voor een werkstuk heeft weten te kiezen binnen drie weken te rekenen vanaf het moment waarop 150 EC zijn behaald, maakt een keuze uit het standaardaanbod voor afstudeerwerkstukken van de betreffende specialisatie.

Begeleiding

De student wordt bij het schrijven van het werkstuk begeleid door een docent van het Instituut voor Wijsbegeerte. De opleiding hecht aan duidelijke afspraken over de rechten en plichten van de student in deze belangrijke fase van de opleiding. Deze rechten en plichten, waaraan overigens ook de begeleider zich committeert, zijn vastgelegd in het Protocol afstudeerfase. De afspraken met betrekking tot de planning en begeleiding bij het schrijven van het eindwerkstuk worden door de student en de begeleider schriftelijk vastgelegd in het Afsprakenformulier BA-eindwerkstuk . De afspraken betreffen de keuze van het onderwerp van het werkstuk en de fasering van het onderzoek resulterend in het werkstuk. In de fasering zijn ten minste vier rapportage/feed back momenten opgenomen, en wel met betrekking tot:

  • de probleemstelling en voorlopige literatuurselectie;
  • de opzet van het onderzoek;
  • de pre-finale versie;
  • de eindversie

Formele eisen en beoordelingscriteria

Het eindwerkstuk heeft een studielast van 10 EC en een omvang van maximaal 8.500 woorden inclusief noten, bibliografie en bijlagen. De vereisten waaraan het BA-eindwerkstuk moet voldoen en de criteria die worden gehanteerd bij de beoordeling van het eindwerkstuk zijn vastgelegd in het Protocol afstudeerfase.

Aansluitende masterprogramma’s

Het bachelordiploma Wijsbegeerte geeft rechtstreeks toegang tot de masteropleiding Philosophy (60 EC) aan de Universiteit Leiden. Na afronding van de eenjarige masteropleiding Philosophy kunnen studenten die zich willen voorbereiden op een loopbaan in het voortgezet onderwijs de educatieve masteropleiding bij het ICLON volgen (één jaar voltijd, twee jaar deeltijd) en daarmee een eerstegraads lesbevoegdheid in filosofie verwerven. Studenten die in de keuzeruimte de educatieve minor hebben afgerond en hun masterdiploma hebben behaald, kunnen daarna met een verkort traject de educatieve master afronden (30 EC in plaats van 60 EC).

Voor meer informatie over de verschillende masteropleidingen en de aanmeldingsprocedure, zie mastersinleiden.nl.

Compensatieregeling

Compensatie van onvoldoendes is mogelijk indien:
a. het gewogen gemiddelde in het betrokken cluster ten minste 6.0 bedraagt;
b. een student per cluster voor maximaal één onderwijseenheid een onvoldoende heeft behaald;
c. geen van de behaalde resultaten binnen een cluster lager is dan een 5.0;
d. voor ten minste één onderwijseenheid van dat cluster een 8.0 of hoger is behaald.
Indien een student aan deze voorwaarden voldoet wordt hij geacht te hebben voldaan aan de eisen voor het examen waarop hij zich voorbereidt met dit cluster van onderwijseenheden.

Met het oog op de hiervoor omschreven compensatieregeling zijn er de volgende clusters van onderwijseenheden binnen de opleiding.
In de propedeuse kan compensatie plaatsvinden tussen de cursussen binnen het volgende cluster:
-Cultuurfilosofie;
-Epistemologie;
-Ethiek;
-Klassieke teksten;
-Logica;
-Metafysica;
-Wijsgerige antropologie.

In de postpropedeuse is compensatie niet mogelijk.

Talen